Dział spadku ze spłatą jednego spadkobiercy – jak ustalić wartość majątku i uniknąć sporu?

Dział spadku ze spłatą jest częstym rozwiązaniem wtedy, gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, której nie da się rozsądnie podzielić między wszystkich spadkobierców. Jeden z nich przejmuje dom, mieszkanie albo działkę, a pozostali otrzymują pieniądze. Największy spór zwykle dotyczy tego, jak ustalić wartość spadku i jaka powinna być spłata spadkobiercy przy dziale spadku.

Jak wycenić majątek spadkowy?

Wycena majątku spadkowego nie powinna opierać się wyłącznie na oczekiwaniach jednej strony. Spadkobierca, który ma przejąć nieruchomość, zwykle wskazuje niższą wartość, bo od niej zależy wysokość spłaty. Osoba, która ma otrzymać pieniądze, najczęściej uważa, że majątek jest wart więcej. W takich sytuacjach pomocne mogą być operaty rzeczoznawców (czy też opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego, jeśli sprawa trafiła już do sądu), oferty podobnych nieruchomości, dokumentacja techniczna, informacje o stanie budynku oraz dane dotyczące lokalnego rynku. Znaczenie mają także nakłady na nieruchomość dokonywane przed jej podziałem.

Dział spadku – jak go przeprowadzić?

Dział spadku nieruchomości może zostać przeprowadzony u notariusza albo w sądzie. Dział spadku u notariusza jest możliwy wtedy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni co do składu majątku, wartości poszczególnych składników i sposobu rozliczenia. Jeżeli choć jedna osoba nie zgadza się na proponowaną wartość albo wysokość spłaty, pozostaje sądowy dział spadku, w którym sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego. Wartość nieruchomości przy dziale spadku zależy nie tylko od metrażu czy lokalizacji. Znaczenie mają także stan prawny, obciążenia, dostęp do drogi, przeznaczenie w planie miejscowym, stan techniczny budynku, konieczne remonty, a czasem również sposób faktycznego korzystania z nieruchomości przez spadkobierców.

Rozliczenie nakładów przy dziale spadku

Podział majątku po spadku obejmuje również rozliczenie nakładów, długów spadkowych i pożytków. Nierzadka jest sytuacja, kiedy przez lata jeden ze spadkobierców utrzymuje nieruchomość, płaci podatki, finansuje remonty czy spłaca zobowiązania związane ze spadkiem. Z drugiej strony mógł także sam korzystać z domu lub mieszkania z wyłączeniem pozostałych osób. Takie okoliczności mogą mieć znaczenie dla końcowego rozliczenia czy też ustalenia, komu powinien zostać przyznany ten składnik majątku, jeśli strony nie są zgodne także w tym zakresie. Rozliczenie między spadkobiercami powinno prowadzić do tego, aby każdy otrzymał wartość odpowiadającą jego udziałowi. Nie zawsze jednak oznacza to, że spłata musi zostać dokonana z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W sprawie sądowej można wnosić o rozłożenie spłaty na raty albo ustalenie odpowiedniego terminu płatności, zwłaszcza gdy spadkobierca przejmujący nieruchomość nie ma możliwości jednorazowej zapłaty.

Przeczytaj również nasz artykuł o umownym dziale spadku!

Podsumowanie

Dział spadku ze spłatą wymaga rzetelnego ustalenia wartości majątku, bo od tej kwoty zależy realna wysokość rozliczeń. Warto zgromadzić dokumenty dotyczące nieruchomości, kosztów jej utrzymania, nakładów i ewentualnych długów. Dokładna analiza na początku sprawy pozwala uniknąć zaniżonej spłaty, zawyżonych żądań i wieloletniego konfliktu między spadkobiercami. Jeżeli potrzebują Państwo pomocy przy dziale spadku nieruchomości albo sporze o spłatę spadkobiercy, zachęcamy do skorzystania z usług naszej kancelarii.

Skontaktuj się z nami!