Prokura w spółce – kto może zostać prokurentem i co może zrobić w imieniu firmy?

Prokura w spółce jest wygodnym narzędziem, ale jej ustanowienie powinno być dobrze przemyślane. Prokurent może reprezentować przedsiębiorcę w bardzo szerokim zakresie, jego umocowanie jest znacznie szersze niż zwykłe pełnomocnictwo do pojedynczej sprawy. W spółce z o.o. prokura bywa wykorzystywana wtedy, gdy zarząd chce usprawnić podpisywanie umów, obsługę transakcji, kontakty z kontrahentami albo prowadzenie bieżących spraw.

Kto może być prokurentem?

Kto może zostać prokurentem? Co do zasady musi to być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Prokurent w spółce z o.o. nie musi być wspólnikiem ani pracownikiem spółki, choć w praktyce często jest to osoba zaufana, dobrze znająca realia funkcjonowania przedsiębiorstwa. Kluczowe znaczenie ma zaufanie, ponieważ uprawnienia prokurenta są szerokie i mogą wywoływać istotne skutki finansowe. Ustanowienie prokury w spółce wymaga zachowania odpowiedniej formy i zgłoszenia do rejestru. Wpis prokury do KRS ma znaczenie informacyjne wobec kontrahentów, banków i urzędów. Przed zgłoszeniem warto sprawdzić umowę spółki oraz zasady reprezentacji, aby ustalić, kto może skutecznie udzielić prokury i czy potrzebna jest uchwała zarządu, zgoda wspólników albo inne wewnętrzne działanie.

Jakie uprawnienia ma prokurent?

Uprawnienia prokurenta obejmują czynności sądowe i pozasądowe związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokurent może więc podpisywać umowy, reprezentować spółkę przed sądami i urzędami oraz działać w bieżących sprawach gospodarczych. Nie może jednak samodzielnie dokonać każdej czynności. Do zbycia przedsiębiorstwa, oddania go do czasowego korzystania oraz zbywania i obciążania nieruchomości potrzebne jest odrębne umocowanie. Rodzaje prokury powinny być jednak dopasowane do potrzeb spółki. Prokura samoistna i łączna różnią się sposobem działania. Przy prokurze samoistnej prokurent może działać samodzielnie, co jest wygodne, ale bardziej ryzykowne. Przy prokurze łącznej konieczne jest współdziałanie kilku osób albo prokurenta z członkiem zarządu, co zwiększa kontrolę nad czynnościami, ale może spowalniać codzienne decyzje.

Przeczytaj również nasz artykuł o umocowaniu do występowania w imieniu spółki kapitałowej!

Za co ponosi odpowiedzialność prokurent?

Odpowiedzialność prokurenta zależy od charakteru jego działań i relacji ze spółką. Samo ustanowienie prokury nie oznacza jeszcze odpowiedzialności takiej jak członka zarządu za zobowiązania spółki. Nie znaczy to jednak, że prokurent działa bez ryzyka. Może ponosić odpowiedzialność wobec spółki albo osób trzecich, jeżeli przekroczy umocowanie, działa nielojalnie, wyrządzi szkodę albo naruszy inne obowiązki.

Czy można odwołać prokurę?

Odwołanie prokury jest możliwe w każdym czasie. Spółka powinna jednak zadbać o szybkie zgłoszenie zmiany do KRS i poinformowanie najważniejszych kontrahentów, zwłaszcza banków oraz stałych partnerów handlowych. Opóźnienie w aktualizacji danych może prowadzić do nieporozumień i ryzyka, że osoba, która utraciła zaufanie spółki, nadal będzie postrzegana przez otoczenie jako uprawniona do działania.

Podsumowanie

Prokura może znacznie ułatwić funkcjonowanie spółki, ale wymaga wyboru odpowiedniej osoby i właściwego rodzaju umocowania. Przed ustanowieniem prokurenta warto ocenić zakres jego uprawnień, sposób reprezentacji, zasady kontroli oraz procedurę odwołania. Dobrze przygotowana prokura usprawnia biznes, natomiast źle przemyślana może narazić spółkę na realne ryzyko. Jeżeli potrzebują Państwo pomocy przy ustanowieniu, zmianie albo odwołaniu prokury w spółce bądź też w obsłudze sporu związanego z udzieleniem prokury, zachęcamy do skorzystania z usług kancelarii.

Skontaktuj się z nami!